Attero stelt gemeenten aansprakelijk voor schade door toetreding als aandeelhouder van Omrin
Wilp, 16 november 2026 – Attero heeft de gemeenten Groningen, Westerkwartier en Het Hogeland aansprakelijk gesteld voor de schade die het bedrijf heeft geleden en lijdt als gevolg van de toetreding van de gemeenten als aandeelhouder van Afvalsturing Friesland (Omrin). Attero stelt zich op het standpunt dat de wijze waarop de afvalverwerkingsopdrachten na de toetreding als aandeelhouders rechtstreeks bij Omrin zijn ondergebracht, niet voldoen aan de aanbestedingsrechtelijke voorwaarden die gelden om een dergelijke opdracht zonder mededinging te gunnen.
Tot het moment waarop deze gemeenten aandeelhouder werden van Omrin, verwerkte Attero het huishoudelijk afval van de gemeenten in haar nascheidingsinstallatie in Groningen. Door de toetreding van Groningen, Westerkwartier en Het Hogeland tot Omrin hebben de gemeenten hun afvalverwerking vervolgens rechtstreeks bij Omrin in Friesland ondergebracht. Attero werd daarmee buitenspel gezet. Dat heeft Attero schade berokkend. Een van de gevolgen was dat Attero haar nascheidingslocatie in Groningen moest ontmantelen.
Recente uitspraak onderstreept belang strikte toets
De aansprakelijkstelling vindt plaats tegen de achtergrond van de recente uitspraak van het Gerechtshof Den Haag van 29 september 2026 (ECLI:NL:GHDHA:2026:2989). In de zaak rond de BAR-gemeenten, BAR-Afvalbeheer, Irado en Afvalsturing Friesland oordeelde het Hof dat niet was voldaan aan de voorwaarden voor toepassing van de quasi-inhouse-uitzondering. Het Hof bevestigt daarmee dat uitzonderingen op de Europese aanbestedingsplicht strikt moeten worden uitgelegd en dat de partij die zich daarop beroept moet kunnen aantonen dat aan de voorwaarden is voldaan. Voor Attero vormt deze uitspraak aanleiding om kritisch te kijken naar vergelijkbare constructies waarbij gemeenten door aandeelhouder te worden van een publiek afvalbedrijf opdrachten buiten een aanbestedingsprocedure plaatsen. Attero is van mening dat ook in dergelijke situaties aantoonbaar aan alle aanbestedingsrechtelijke voorwaarden moet worden voldaan.
Gelijk speelveld is essentieel
“Gemeenten hebben vanzelfsprekend ruimte om hun afvalbeheer zelf te organiseren, maar die ruimte kent juridische grenzen," zegt Paul Ganzeboom, CEO van Attero. "Wanneer een gemeente aandeelhouder wordt van een afvalbedrijf en vervolgens opdrachten rechtstreeks bij dat bedrijf onderbrengt, moet aantoonbaar aan de wettelijke voorwaarden voor inbesteden zijn voldaan. Private bedrijven investeren miljoenen in capaciteit en innovatie. Zij moeten erop kunnen vertrouwen dat publieke en private afvalverwerkers onder eerlijke spelregels met elkaar concurreren”.
Opnieuw dreigt verdringing van het bedrijfsleven
Attero maakt zich bovendien zorgen over de plannen van Omrin om op de voormalige locatie van de nascheidingsinstallatie van Attero in Groningen een gft-verwerkingsinstallatie te bouwen. Volgens Attero is in Noord-Nederland al voldoende verwerkingscapaciteit voor gft beschikbaar. Attero vindt het daarom van belang dat bij plannen voor nieuwe publiek gelieerde verwerkingscapaciteit zorgvuldig wordt beoordeeld of deze capaciteit noodzakelijk is en welke gevolgen daarvan uitgaan voor bestaande marktpartijen en het gelijke speelveld. Als bestaande marktpartijen al over voldoende en geschikte capaciteit beschikken, kan het realiseren van aanvullende capaciteit leiden tot onnodige dubbele infrastructuur. Dit raakt niet alleen het gelijke speelveld, maar roept ook de vraag op of publieke middelen daarmee doelmatig en maatschappelijk verantwoord worden ingezet.
Ook kondigde Omrin deze zomer aan haar huidige nascheidingsinstallatie in Friesland te vervangen met een nieuwe nascheidingsinstallatie waarbij de capaciteit met 150.000 ton wordt uitgebreid. Dit terwijl in Noord-Nederland al aanzienlijke nascheidingscapaciteit beschikbaar is en marktpartijen, waaronder Attero, hebben aangekondigd nieuwe nascheidingscapaciteit (in Brabant) te realiseren. Ook hier rijst daarom de vraag wat de maatschappelijke meerwaarde van verdere uitbreiding van de publieke nascheidingscapaciteit is. Het zou Attero bovendien verbazen als voorbij wordt gegaan aan de recente uitspraak van het Gerechtshof. Attero verwacht dan ook dat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) zal toetsen of aan de voorwaarden wordt voldaan. Mocht blijken dat gemeenten via inbesteding hun restafval willen laten nascheiden in deze nieuwe installatie, en de ACM niet optreedt, dan zal Attero niet aarzelen de rechtmatigheid daarvan juridisch te laten toetsen.
